Viyana'nın 18. Bölgesi'nde Pötleinzdorf Caddesi 89 numarada üç asırlık bir pastane bulunuyor. Almanca ismi `Zum Türkenloch´ olan pastanenin birebir çevirisi `Türk çukuruna doğru´ anlamına gelirken, `Bäckerei´ ise unlu mamuller fırını anlamına geliyor. İsmi `Türk Çukuru Pastanesi´ yahut `Türk Çukuru Fırını´ olarak çevrilebilen bu pastane, II. Viyana Kuşatması (1683) süresince Osmanlı askerleri tarafından kullanılmış. Askerler bu fırında ekmek pişirmiş. Rivayetin devamı ise şöyle, dükkânın içinde ihtimal ki yüksek rütbeli bir askerin emriyle yeraltından düşman askerlerinin tarafına doğru tünel kazılıyor. Osmanlı'da, savaşlarda bu işi yapan asker birliğine `lağımcılar´ denirdi. Lağımın düşman askerlerinin mevzilerine kadar kazılıp kazılmadığı yönünde bir bilgi bulunmuyor. Zaten lağımın ne zaman kapatıldığı da unutulmuş durumda.

Pastanenin bulunduğu Pötzleinsdorf, Osmanlı askerlerinin hatırı sayılır bir kısmının yerleştiği ve Kara Mustafa Paşa'nın "bugünleri görmektense öleyim daha iyi" diyerek atını düşman askeri üzerine sürdüğü, ancak etrafındaki askerlerin vazgeçirmesiyle ordunun başına geri döndüğü yer olan Türkenschanzpark yani Türk İstihkâm Parkı'na çok yakın.

12 Eylül 1683 günü bozguna uğrayarak terk edilen Viyana'da, Osmanlı'dan geriye birçok hatıra kalmıştır. İşte bu hatıra da bunlardan biridir. Kutsal İttifak ordusunun zaferinin ardından eski hayatlarına geri dönen halk, pastanenin içinde açılan çukuru fark eder. O günden sonra pastanenin adı `Zum Türkenloch´ olarak anılmaya başlanır. Pastanenin giriş kapısının yan tarafını, çukurdan çıkan bir Osmanlı neferinin fırından ekmek aldığı bir resim süsler ve resmin altında ise "onlar burdan ekmek aldı, tıpkı şimdi sizin yaptığınız gibi" ifadesinde bir cümle yazılı.

Pastane 1945 yılında Linsbachler ailesi tarafından satın alınır ve günümüzdeki altı şubesinin merkezi haline gelir. Diğer şubelerin adı Linsbachler olmasına rağmen buranın adında bir değişiklik yapılmaz. Temizliğe dikkat eden aile, pastanenin içine gelenlerin oturması için iki-üç masa ve sandalye koymuştur. Avusturya'nın her pastanesinde olduğu gibi burda da `Gipferl´ yani ayçöreği ve kahve satılır. Ayçöreği Viyanalı bir aşçının kuşatma sırasında hilâle benzer bir çörek yaparak kuşatma altındaki Viyanalı halka dağıtmasından günümüze kalmış ve en sevilen çöreklerden biri olmuştur.

Anlatılan rivayetlerin kaynağının sağlamlığı düşündürücü olsa bile, kesinliği olan bir şey var ki Pötzleinsdorf caddesi 89 numarada bulunan hane üç asırdan beri kuşatmanın küçük bir hatırası olarak `Zum Türkenloch´ diye anılıyor.

(Cihan Haber Ajansı) 09.04.2008